Stan wiedzy na temat włókniaków

Włókniaki (łac. fibroma) są łagodnymi nowotworami skóry nie wykazującymi tendencji do złośliwienia. Zmiany mają postać guzowatych narośli i mogą występować na różnych obszarach ciała. Guzy i guzki będące włókniakami nie bolą, ani nie swędzą.

Włókniaki dzieli się na włókniaki miękkie oraz włókniaki twarde. Kryterium podziału jest w tym przypadku struktura zmiany.

Włókniaki miękkie

Włókniaki miękkie są kulistymi lub workowato zwisającymi guzkowatymi zmianami, które podczas ucisku dają się wgnieść pod powierzchnię skóry. Zmiany połączone są ze skórą przy pomocy pasma tkanki, ale mogą też wyrastać bezpośrednio ze skóry. Włókniaki miękkie mają kolor skóry lub ciemniejszy. Z reguły nie towarzyszą im objawy subiektywne (np. ból, świąd). Guzkowate zmiany osiągają wielkość od 1 mm do (rzadko) nawet kilku centymetrów i mają tendencję do występowania w skupiskach. Odmianami włókniaków miękkich jest włókniak starczy, włókniste grudki oraz mięśniakowłókniakowatość dziecięca.

Włókniaki twarde

Włókniaki twarde są przeważnie guzkowatymi zmianami o wielkości przeważnie do 1 cm i barwie – zależnie od fazy rozwoju – od czerwonej do czarnej lub żółtej. Włókniak twardy nie jest typowym guzem, lecz procesem odczynowym. Włókniaki twarde występują przeważnie pojedynczo, nie bolą, wyjątkowo zmianom towarzyszy lekki świąd. Powierzchnia włókniaka twardego może być gładka lub szorstka, a przy ucisku skóry przylegającej włókniak twardy uwypukla się lub kurczy.

Włókniaki – przyczyny chorobotwórcze

Uważa się, że włókniaki miękkie są zmianami wrodzonymi, natomiast włókniaki twarde powstają na skutek ukąszeń stawonogów i zapalenia mieszków włosowych. Ponadto liczne włókniaki twarde mogą pojawić się w przebiegu zakażenia wirusem HIV oraz choroby AIDS. Włókniaki twarde rozwijają się również w wyniku działań ubocznych terapii z użyciem leków immunosupresyjnych.

Wiek i płeć pacjentów chorych na włókniaki

Włókniaki miękkie mogą występować u dzieci poniżej drugiego roku życia (mięśniakowłókniakowatość dziecięca) chociaż zwykle pojawiają się u osób starszych. Włókniaki miękkie mogą również wystąpić u osób w każdym wieku, niezależnie od płci.

Włókniaki twarde występują najczęściej u młodych dorosłych, przeważnie kobiet, a tendencja do ich pojawiania się wzrasta z wiekiem. Z przeprowadzonych obserwacji wynika, że wiele dorosłych osób ma przynajmniej jedną zmianę o charakterze włókniaka twardego.

Lokalizacje włókniaków

Najczęstsze lokalizacje włókniaków miękkich to: szyja, kark, dekolt, pachy, okolice pod piersiami, pachwiny, powieki, ponadto każde miejsce na ciele. Włókniaki twarde występują głównie na kończynach – najczęstsze miejsca w obrębie kończyn to obręcz barkowa i uda.